Column: The Circle of Food

Met een prima gevoel voor show, waar de waardering voor de studenten vanaf spat, weten ze er op de HAS een mooi event van te maken, waar ruim duizend bezoekers op afkomen, en waar bedrijven graag langskomen om talent te spotten.

Toen het verzoek kwam om de openingshandeling te verrichten, hoefde ik daar niet lang over na te denken. Het thema Circle of Food past naadloos bij wat ik dagelijks met eigen ogen in de praktijk zie. Agrariërs die met nieuwe teelten en akkermozaïeken laten zien dat agrarische productie en natuur elkaar heel mooi kunnen versterken. Samenwerkingen bloeien op waarin de tarwe, haver of noten verwerkt worden tot heerlijke producten. De passie van de agrariërs die gewassen telen die goed zijn voor de bodem en waterkwaliteit, die emissies en het gebruik van middelen fors beperken én die de biodiversiteit een boost geven, werkt aanstekelijk. Dat zien wij zelf ook terug in de grote belangstelling om aan de slag te gaan met het biodivers akkermozaïek, het BAM.

Juist op een hogeschool als de HAS komen al die bouwstenen in de agri- en foodketen ook nog eens prachtig bij elkaar. Studenten die zich voorbereiden om de boerderij over te nemen, studeren er samen met diegenen die hun oogst straks gaan verwerken tot gezonde producten. Jonge melkveehouders trekken tijdens de studie op met de akkerbouwers, waardoor nieuwe samenwerkingen worden geboren om de kringloop te sluiten. Studenten leefomgeving en klimaat zetten samen met de studenten agribusiness hun tanden in het woud van juridische en financiële regelgeving.

Enkel met passie komen we er niet

Maar met enkel de passie en inzet van agrariërs om natuurinclusief te boeren en partijen die er een mooi product van maken, komen we er niet. Als niet de hele keten dat omarmt en de consument er geen eerlijke prijs voor wil betalen, houdt het snel op. Als de oogst niet tot waardevolle producten verwerkt wordt en je elk jaar weer met de afzet moet leuren, houd je het niet vol. Circle of Food is dan ook een raak gekozen thema voor waar we nu staan in de landbouwtransitie. Alleen als we die héle cirkel van bodem tot consument met elkaar eerlijk rond maken, met een eerlijke prijs voor een mooi product, bouwen we aan een écht duurzaam perspectief. Dan is het bemoedigend om te zien hoeveel veelbelovende jonge talenten zich in willen zetten voor een agrarische keten met perspectief. Aan de passie en inzet van jongeren ligt het niet.

Voor deelname aan agrarisch natuurbeheer staan boeren nog altijd op de wachtlijst

Ondanks alle positivisme op de Food Experience bekroop mij op de terugreis toch het gevoel dat we deze jongeren (nog) niet de omgeving kunnen bieden waar hun ambities en oplossingen excelleren. Voor deelname aan het agrarisch natuurbeheer staan boeren nog altijd op de wachtlijst, omdat het budget weer op is. In de supermarkt wint de laagste prijs het nog altijd van lokale kwaliteit. Onze overheid zet nog altijd liever in op uitkoop van boeren dan op langjarig investeren in oplossingen van onderop.

Met een flinke mep op de gong mocht ik de Food Experience openen. De start van een mooie dag waarin de studenten konden shinen. Maar ik hoop dat de gong nog lang blijft nagalmen in de oren van beleidsmakers, consumenten en het bedrijfsleven. In de Circle of Food levert de héle samenleving haar bijdrage. Daar is nog flink wat werk te verzetten.