Drenthe kiest voor generieke stikstofaanpak voor de veehouderij

„Om vanaf medio 2027 weer vergunningen te kunnen verlenen, moet de stikstofuitstoot snel omlaag en is herstel van Natura 2000-natuur nodig”, legt Drenthe bij de lancering van het ontwerpprogramma uit. „Dit is een voorwaarde om woningbouw op gang te brengen, PAS-melders te helpen en de Drentse economie weer ruimte te geven voor ontwikkeling.”
Generieke aanpak
Drenthe meldt te kiezen voor een generieke aanpak voor de veehouderij, gebiedsprocessen en maatwerk. „In het Drentse plan geven boeren zelf richting aan de toekomst van hun bedrijf. De provincie wil een norm vaststellen waar veehouders later aan moeten voldoen; voor melkveehouders wordt dat een haalbaar stikstofreductiedoel.”
Beste technieken
Voor pluimvee- en varkenshouderij wil Drenthe inzet van beste beschikbare technieken. Een grote stap wil de provincie zetten met het doel om in 2035 43 procent minder emissies te hebben dan in 2019. „Een deel daarvan is al bereikt.” Bestaand beleid levert volgens de provincie al 14 procent daling in 2030 op.
Met sector en partners
„De uitwerking, vooral van de norm, gebeurt samen met sector en partners”, meldt Drenthe verder. „Hierover volgt duidelijkheid vóór de zomer van 2026. Bij het uitwerken van de norm wordt ook bepaald hoe de stikstofreductie ook echt behaald wordt, zodat er sprake is van juridisch geborgde maatregelen die standhouden bij de rechter. Met de 43 procent reductie kijkt de provincie per gebied wat er nog verder aan maatregelen nodig zijn om te zorgen dat er weer vergunningen verstrekt kunnen worden.”
Boer aan het roer
„Wij willen graag dat een boer aan het roer staat van zijn eigen transitie en zetten daarom volop in op doelsturing. Het doel ligt daarbij vast, maar de weg ernaartoe bepaalt een boer zelf”, aldus gedeputeerde Gert-Jan Schuinder.
Drenthe zegt hier al veel ervaring mee te hebben. „Boeren worden bijvoorbeeld in het programma Duurzaam Boeren Drenthe beloond voor het behalen van prestaties voor onder andere verlaging van stikstof- en fosfaatoverschotten, verlagen van broeikasemissie en efficiënter gebruik van eiwit van eigen land. Deze prestaties, uitgedrukt in Kritische Prestatie Indicatoren (KPI’s), geven inzicht in hoe het bedrijf presteert en bieden handelingsperspectief om dit te verbeteren.”
Niet vrijblijvend
Schuinder: „Deze aanpak zien wij echt als een belangrijk instrument voor het realiseren van doelen in onze provincie. We geven boeren de kans zelf te bepalen hoe zij hun doelen (norm) halen binnen hun bedrijf. Het is echter niet vrijblijvend.”
Voor water- en natuurdoelen moet Drenthe voldoen aan Europese regels. De waterdoelen moeten al in 2027 gehaald zijn. „Dat vraagt extra maatregelen voor de waterkwaliteit en de hoeveelheid water in en rond Natura 2000-gebieden.” Voor natuur richt de aanpak zich op het versterken van Natura 2000, het herstel van het landschap en meer biodiversiteit, ook buiten de natuurgebieden. „Voor de terreinbeheerders ligt er een belangrijke taak om de maatregelen in de natuurgebieden te nemen die nodig zijn voor natuurherstel”, aldus Drenthe. Agrarisch natuurbeheer krijgt daarbij een grotere rol. „Deze aanpak kan betekenen dat een klein deel van de landbouwgrond op termijn minder geschikt wordt voor landbouw en een natuurbestemming kan krijgen.”
Aandachtsgebieden
In vijf gebieden in Drenthe komen veel vraagstukken rondom natuur, water, stikstof, klimaat en landbouw samen. Maatregelen dienen daar meerdere doelen tegelijkertijd zodat de noodzaak om hier te starten groter is. Het gaat om het Drentsche Aa-gebied, Elperstroomgebied, Zure Venen (tussen Uffelte en Ruinen), Vledder Aa en Wapserveensche Aa en het Oude Diep. De provincie meldt hier in de komende jaren gebiedsprocessen te gaan opstarten om samen met de omgeving invulling te geven aan de verschillende doelen.
Aparte uitwerking
In de gebieden Noordbargeres in Zuidoost-Drenthe en Grote Masloot in Noordwest-Drenthe komt ook een aparte gebiedsuitwerking. In Noordbargeres gaat het om een plan voor maatregelen om de drinkwaterwinning te beschermen en in Grote Masloot om het verbeteren van de kavelstructuur in samenhang met het herstel van het beekdal.
Samen met betrokkenen
Drenthe zegt alle maatregelen zoveel mogelijk in samenwerking met de betrokkenen uit het gebied te willen nemen, waaronder boeren en terreinbeheerders. „Door bijvoorbeeld samen met boeren te kijken naar hun bedrijf en grond in een gebied en de vraagstukken die er liggen, wordt duidelijk hoe verplaatsingen, kavelruil, herinrichtingen en landbouwstructuurverbetering het beste plaats kunnen vinden. Met terreinbeheerders maken we afspraken over beheer en onderhoud.” De provincie zet hiervoor een deel in van het door het Rijk beschikbaar gestelde budget.
Schuinder: „In de definitieve versie van het programma nemen we ook de voornemens uit het nationale coalitieakkoord mee. Bovendien zien we kansen om voor onderdelen waarvoor nu nog geen budget is, alsnog financiering van het Rijk te krijgen.”
Inloopavonden en zienswijze
Het ontwerpprogramma TLGD wordt op 13 februari ter inzage gelegd. Iedereen kan dan tot en met 27 maart een zienswijze indienen op het ontwerpprogramma. De provincie houdt in de periode dat het programma ter inzage ligt meerdere inloopavonden in de gehele provincie voor meer informatie en het stellen van vragen.
Klik hier voor een overzicht van alle inloopavonden en meer informatie over het programma Toekomstgericht Landelijk Gebied Drenthe.

Tekst: Erik Kruisselbrink
Is als freelance vakbladredacteur van vele markten thuis.
Beeld: Bram Teeuwsen
