Opinie: Vertrouwen

Uit een enquête van I&O Research onder 981 veehouders in 2021 bleek dat 70 procent aangaf helemaal geen vertrouwen meer te hebben in de overheid. Het lichtpuntje was dat 2 procent nog ‘vrij veel vertrouwen’ had in de overheid. Recentere cijfers heb ik niet kunnen vinden, maar ik geef u op een briefje dat het nog triestere cijfers zijn dan destijds.

Want: na 2021 is elke vorm van vergunningverlening stil komen te liggen, extern en intern salderen mag niet meer, provinciebesturen die waanzinnige voorstellen doen, waarvan elk normaal denkende ondernemer weet dat het in de tijd niet kan en zo kan ik nog wel even doorgaan.

Laat ik het besluit in 2024 van de afroming van pluimveerechten bij overdacht in 2025 nog even noemen. Hoewel die afroming gelukkig nu net voor het eind van het jaar er weer af is gegaan, geeft het laatste advies van de Raad van State geen vertrouwen in het gegeven dat je goed gedrag moet belonen.

Een systeem dat ons allemaal in de greep houdt

Kijkend hoe we dit jaar weer bezig zijn geweest om dingen voor elkaar te krijgen, constateer ik dat we vast zijn komen te zitten in een systeem. Een systeem dat ons allemaal in de greep houdt. Pratend met partijen merk je dat iedereen het moeras uit wil.

Toch kwamen we ook in 2025 geen steek verder in vergunningverlening. En dat probleem is breder dan landbouw. Ook woningbouw, verduurzaming en wat al niet meer zit in hetzelfde schuitje. En je zult als ondernemer maar jaren bezig zijn geweest en dan weer horen dat je vergunning toch niet kan worden afgegeven.

Dan is er nog een frustratie die we als ondernemers delen met ambtenaren: als er ergens wat ruimte is, wordt dat door een morbide rechterlijke uitleg weer dichtgezet. Zo ervaar ik het tenminste. Er is geen enkel vertrouwen vanuit de rechterlijke kant. En in dat klimaat moet je ondernemen.

Er is geen enkel vertrouwen vanuit de rechterlijke kant

En als je alle jaren keurig je gegevens hebt doorgeven, wordt alles op tafel gegooid, omdat er een Woo-verzoek wordt gedaan. En de Europese regels worden hier anders uitgelegd dan bijvoorbeeld in België. Allemaal niet helpend voor het vertrouwen in overheden en de wereld om ons heen.

Maar hoe dan verder? Zonder vertrouwen komt er toch niets van de grond? Nee, zonder vertrouwen komen we niet verder. Vertrouwen is de basis van succes, naar mijn mening. Wat zie ik dan als belangrijke kenmerken?

Weten dat de andere partij zich betrouwbaar toont, dat de kaders helder zijn aan de voorkant en je als ondernemer je rekensom kunt maken of de investering passend is te krijgen. Zodra we op die wijze aan de slag kunnen gaan met elkaar, gaat er echt beweging komen. Beweging richting oplossingen!

Laten we hopen dat er een vaste koers komt met heldere en realistische doelen

Gaat het nieuwe kabinet dit vertrouwen herstellen? En is er dan ook de politieke steun om dat te doen? Laten we hopen dat er een vaste koers komt met heldere en realistische doelen. En, hoewel we niet altijd al precies weten hoe het moet, we wel stappen in de juiste richting gaan kiezen. Op weg naar de oplossing zullen we soms een stukje terug moeten. Maar dat hoort er toch bij? Leren door te doen, waarbij fouten maken mag.

Leren lopen ging ook niet zonder vallen (al weten we er dan niks meer van) en toch hebben we doorgezet. En later hadden we ook de moed om te leren fietsen, waarbij het vallen zeker niet minder was. Als je maar weer opstaat en verder gaat. Laten we op die manier gaan werken aan herstel van vertrouwen in 2026.

Voor herstel van vertrouwen hebben we meer tijd nodig dan het jaar 2026

Hoewel ik een optimist ben, zet ik hier wel de stelling neer: voor herstel van vertrouwen hebben we meer tijd nodig dan het jaar 2026! En dat het kan, heeft de geschiedenis getoond. Met vertrouwen tussen mensen zijn oorlogen ten einde gekomen. Dat vertrouwen kwam van twee kanten en was en is de sleutel naar oplossingen.

De vraag die ik meegeef en meeneem naar volgend jaar is: durf ik mijn overheid nog te vertrouwen en mijn deel te doen op weg naar een goede en tijdige oplossing van het stikstofdossier?

Ik wens u heil en zegen met allen die u lief en dierbaar zijn. En een gezond en voorspoedig 2026!

Kees de Jong,
voorzitter vakgroep Pluimveehouderij