Het stemgedrag van land- en tuinbouwers is jarenlang vrij voorspelbaar geweest. Sinds het tijdperk Fortuyn veranderde dit vaste patroon. Wijlen Wien van den Brink haalde namens de LPF tienduizenden boerenstemmen binnen. Op 9 juni aanstaande is het voor de gevestigde politieke orde zo mogelijk nog minder voorspelbaar wat de boerenachterban gaat doen. Wie koste wat kost het ministerie van LNV wil behouden, moet op de SGP stemmen, want dat is de enige partij die niet overweegt dit ministerie weg te bezuinigen.

De VVD neemt het voortouw. VVD’ er Elias diende de afgelopen kabinetsperiode een motie in, maar die werd onvoldoende ondersteund. In zijn eigen partij wordt er echter verschillend over gedacht, getuige de mening van VVD-prominent Gert Jan Oplaat in zijn column in dit blad. Traditiegetrouw voelen ondernemers pur sang zich thuis bij de VVD. Ondernemers houden de hand niet op, maar kunnen zichzelf redden en verdienen een inkomen uit de markt. Vandaar ook dat de VVD forse bezuinigingen op de directe inkomenstoeslagen bepleit. VVD-boeren sturen -bij wijze van spreken- de eenmalige donatie van 24,5 miljoen voor de melkveehouderij uit principe terug naar Brussel. Maar dit soort agrarische ondernemers zijn met een lampje te vinden.

Het aantal boeren dat minimumprijzen eist en de buik vol heeft van vrije marktwerking groeit daarentegen snel. Om die reden dreigt het CDA stemmen te verliezen aan de SP, al bepleiten de socialisten ook inkrimping van de veestapel en allerlei kostprijsverhogende maatregelen. Nog een partij die knabbelt aan het traditionele agrarische stemmenpatroon: de PVV. De vakbonden NVV en NMV omarmen openlijk de tirade die de PVV voert tegen de ‘natuur-en milieu’ paniek. „Als de overheid nu eens alle investeringen in milieu zou aanwenden voor meer dierenwelzijn”, suggereerde PVV’er Dion Graus deze week. Eindelijk een zinnige landbouwkundige opmerking op een redelijke toon.